رهیافت ملت دموکراتیک، راه‌حلی برای خاورمیانه

22 Hezîran 2014 Yekşem

تمامی رویکردها و برخوردهایی که از درگیری مذهبی جانب‌داری می‌کنند, اشتباه می‌باشند. در عراق با درافتادن ...

م. قره‌سو

اشغال موصل از سوی داعش (دولت اسلامی عراق و شام) در عراق و به کنترل درآوردن بسیاری از شهر‌های آن، که رسیدن عراق به مرز تجزیه را درپی داشته, همچنین جنگ شدید سه ساله‌ای که در سوریه جریان دارد، ضرورت درپیش‌گرفتن مفهوم سیاستی نو در تمام خاورمیانه را اثبات نموده است. چنانچه به شکل نوینی از برخورد با مفهوم ملت نیاز است، نیاز به وجود نگرشی نو در مورد مذاهب نیز از نقطه‌نظر چاره‌یابی صحیح مسایل حایز اهمیت می‌باشد. مدل دولت‌ـ ملت و فتنه‌ی ملت‌گرایی‌ای که مدرنیته‌ی سرمایه‌داری به جغرافیای خاورمیانه وارد کرده، سرچشمه‌ی اساسی مسایل موجود در خاورمیانه را تشکیل می‌دهد. مبدل‌شدن مذهب‌گرایی به عامل درگیری در این سطح نیز با ورود فتنه‌ی ملت‌گرایی و مدل دولت‌ـ ملت به این جغرافیا در ارتباط می‌باشد. قبلا نیز در خاورمیانه دولت‌های دسپوتیک وجود داشتند. اما مورد مهم در این دولت‌ها تحکیم‌بخشیدن به قدرت‌شان بود. پس از برقراری حاکمیت‌شان مستقیماً مخاطب تجزیه‌شدگی مذهبی و اتنیکی جوامع نمی‌شدند. از این زاویه, مدرنیسم عوامل درگیری‌ساز را در خاورمیانه افزایش داده است. هنگامی که در اروپا جنگ جهانی دوم جریان داشت، دیگر مناطق نیز با ورود پارادایم مدرنیته‌ی سرمایه‌داری, به جنگ‌های جهانی خویش پرداخته و می‌پردازند. بنابراین, به مواخذه‌کشانیدن دولت‌ـ ملت و فتنه‌ی ملت‌گرایی خاورمیانه و ریشه‌کن‌ساختن آن از این جغرافیا از نقطه‌نظر حل مسایلی که درگیر آن است بسیار مهم می‌باشد.

بی‌شک در خاورمیانه جنگ‌های بسیاری به‌وقوع پیوسته, مابین مذاهب و خلق‌ها مسایلی بوجود آمده و قتل‌عام‌هایی نیز صورت گرفته, اما این‌ها اساسا با مطالبه‌ی اشاعه‌ی قدرت‌شان و یا وسعت‌بخشیدن به زمین‌های دولت در ارتباط می‌باشد. در غیر این صورت, در خاورمیانه جنگ‌های مبتنی بر مفهوم "این ملت را سرکوب کنم و یا این مذهب را از میان بردارم" چندان وجود ندارد. رسیدن مسایل دینی و اتنیکی به ابعادی جدی پس از ورود مدرنیته‌ی سرمایه‌داری به خاورمیانه بوجود آمده است. بایستی این واقعیت به‌خوبی درک شود.

رهبر خلق کورد بنا به تاریخی‌بودن طبیعت اجتماعات دینی و اتنیکی, به ارزیابی وسیع مسایلی که دولت‌ـ ملت در سطح جهان بوجود آورده و مسایلی که در خاورمیانه در جریانند پرداخته و تز ملت دموکراتیک را مطرح نموده‌اند. بجای نگرش ملت تک‌تیپ‌گرا مفهوم ملتی را که در آن تمامی اجتماعات دینی و اتنیکی متفاوت بطور آزادانه قادر به ابراز هویت و اعتقادات‌شان هستند, به‌عنوان ملت دموکراتیک تعریف نموده‌اند. در این مدل ملت مفاهیم تک‌ملت، تک‌وطن، تک‌پرچم و تک‌دولت وجود ندارد. همزیستی اجتماعات دینی و اتنیکی مختلف, وطن مشترک، خودمدیریتی دموکراتیک نیروها و تنوعات, حیات آزاد و دموکراتیک هر جمعیت و فرهنگی همراه با سمبل‌های خویش، جوهره‌ی ملت دموکراتیک می‌باشند. به‌جای دولت‌ـ ملت که از شهروندان برده‌ی دولت تشکیل می‌شود، دست‌یابی فرد آزاد به حیاتی آزاد در داخل جامعه‌ی دموکراتیک, ویژگی بنیادین ملت دموکراتیک می‌باشد. پایه‌ی ملت دموکراتیک، جامعه‌ی دموکراتیکی است که در آن تمامی تفاوت‌مندی‌ها سازمان‌یافته هستند.

همچنان‌که دولت‌گرایی در خاورمیانه نیرومند بوده, لذا قدیمی‌ترین دولت‌ها در این جغرافیا وارد صحنه‌ی تاریخ شده‌اند. دولت‌گرایی در اروپا و آمریکا به اندازه‌ی خاورمیانه که با سنت آن ادغام گشته و در آن ریشه دوانیده است, توسعه نیافته است. از این منظر, مسایل به‌وجودآمده در زمان ورود ذهنیت دولت‌ـ ملت و ملیت‌گرایی به خاورمیانه، در مقایسه با غرب که سرزمین زاده‌ی ذهنیت دولت‌ـ ملت است بسیار سنگین‌تر شد. به‌خاطر اینکه اجتماعی‌بودن اروپا که مرکز مدرنیته‌ی کاپیتالیستی است ازهم پاشیده و بر فردگرایی اتکا دارد، شاید دولت‌ـ ملت مسایل کمتری به‌بار آورده است. اما هنگامی‌که دولت‌ـ ملت متکی بر فردگرایی که یکی از عناصر دولت است بر خاورمیانه‌ی مرکز اجتماعی‌بودن تحمیل می‌گردد، اجتماعی‌بودن وارد درگیری با این نظام متکی بر فردگرایی می‌شود. در این صورت جهت تحمیل‌کردن دولت‌ـ ملت و قبولاندن آن به جامعه, فشار افزون‌تری بر جامعه وارد می‌گردد. از این‌رو, می‌بایستی واقعیت تسلیم‌شدن غربی را که به‌راحتی تن به دولت « ملت داده با خاورمیانه‌ای که در حال مقاومت است مشاهده نمود. امتیازی که غرب از آن برخوردار بود این است که بخاطر عدم تجربه‌کردن عمیق تاریخی دولت، فرهنگ دموکراتیک موجود در بطن جامعه بسیار آسان متبلور گشته است.

اگر با برخوردی دموکراتیک به اجتماعی‌بودن خاورمیانه پرداخته می‌شد، تاریخ خاورمیانه راه را بر دموکراتیک‌شدن ریشه‌دارتر می‌گشود. فقط در صورتی که ملیت‌گرایی بر ملیت و مذهب متکی بر جوامع نیرومند در خاورمیانه تحمیل می‌شود، موجب شکل‌گیری مفهوم باژگونه‌ای از مذهب و ملت شده و این نیز باعث شده که خلق‌های خاورمیانه متحمل رنج‌های بزرگی گردند. هنگامی که دولت‌ـ ملت‌گرایی به این کاراکتر ریشه‌دار مذهبی و اتنیکی متکی بر تاریخ خاورمیانه پیوند زده می‌شود در برابر سایر مذهب و اجتماعات ضدیت بسیار شدیدی به‌وجود آمده است.

ملت دموکراتیک مناسب‌ترین مدل ملت برای خاورمیانه می‌باشد. حتی بهترین جغرافیایی که امکان رشد مدل ملت دموکراتیک در آن وجود دارد نیز خاورمیانه است. زیرا ملت دموکراتیک اساسا به حیات آزاد و دموکراتیک اجتماعات متفاوت اتکا دارد. فرد آزاد نیز در این اجتماعات متفاوت به حیاتی دست می‌یابد که برای فرد آزاد و اجتماع فایده‌ی بهینه‌ای دارد. به‌دلیل این که تفاوت‌مندی‌ها در ملت دموکراتیک قادر به ابراز آزادانه‌ی خویش هستند، بنابراین اجتماعات دینی و اتنیکی از واقعیت ملت دموکراتیک به شکل بسیار قوی صیانت به عمل می‌آورند. بدین‌گونه از ذهنیت دولت‌ـ ملت که بر پایه‌ی فردگرایی مدرنیست اروپا استوار است به سوی تشکل‌یابی بسیار نیرومند ذهنیت ملت دموکراتیک در جغرافیای خاورمیانه پیش خواهد رفت.

ملت و مذاهب مختلف در واقع بازتاب خود اجتماع در قالب‌های متفاوت می‌باشد. در اصل تمامی این هویت‌های مختلف از جوانب مشترک موجود در ویژگی اجتماعی‌بودن برخوردار هستند. از این نظر بنیان‌های همزیستی نیرومند‌ی وجود دارد. کافی است که تنوعات آن مورد قبول واقع گردد. زمانی‌که تنوعات مورد قبول واقع شوند دیده خواهد شد که تمامی این هویت‌های متفاوت تا چه اندازه دارای جهات مشترک هستند. از آنجا که هیچ یک از آنها از فضا نیامده، ابعاد و ارزش‌های مشترکی که تمامی آنها بر فرهنگ تاریخی خاورمیانه متکی هستند بیش از زمینه‌ی لازمه وجود دارد. از این زاویه مفهوم ملت دموکراتیک، بر پایه‌ی شناخت و تکمیل همدیگر مفهومی از ملت است که هر اجتماع دینی و اتنیکی به‌واسطه‌ی آن توانمند می‌شود.

زجرهایی که دولت‌ـ ملت‌گرایی به اروپا داد, فراموش نخواهند شد. به همین دلیل اروپا از این زجرها تا حدودی نتیجه گرفته است. بدون شک هنوز هم دست از ذهنیت مدرنیته‌ی کاپیتالیستی که به‌وجودآورنده‌ی ذهنیت دولت‌ـ ملت است و پارادایم آن برداشته نشده است؛ تنها برخوردی حاکی از تقلیل‌دهی خسارات آن بر جامعه را برگزیده‌اند. با مشاهده‌ی اینکه دولت‌ـ ملت‌گرایی در خاورمیانه چه چیزی بوجود آورده و در حالی‌که می‌بایستی از آن رویگردان می‌گشت، علاوه بر ذهنیت دولتی ریشه‌دار با تزریق دولت‌ـ ملت بدان, سعی در گرفتارساختن آن به وضعیتی دارد که نتوان از عهده‌ی مسایل برآید. تحولات اخیر نیز نشان داد که بایستی مدل ملت دموکراتیک و مفهوم آن یعنی خودمدیریتی دموکراتیک در خاورمیانه به اجرا درآید. پروژه‌ی ملت دموکراتیک یگانه راه‌حل برای مسایل می‌باشد.

خودمختاری دموکراتیک نه تاسیس یک دولت است و نه همانند فدراسیون, تاسیس خرده‌دولت می‌باشد. خودمدیریتی دموکراتیک نسبت به دموکراسی که جامعه‌ی دموکراتیک آن را بوجود آورده حساس می‌باشد؛ تسهیم قدرت نبوده بلکه متکی بر خودمدیریتی می‌باشد. از این لحاظ در جاهایی که واحدهای خودمدیریتی دموکراتیک متکی بر ملت دموکراتیک تشکل یافته‌اند، دعوا و اختلافات مابین اجتماعات رخ نخواهد داد. بایستی سریعاَ پراکتیک و مفهوم ملت دموکراتیک در خاورمیانه به بحث روز مبدل گردد.

تمامی رویکردها و برخوردهایی که از درگیری مذهبی جانب‌داری می‌کنند, اشتباه می‌باشند. در عراق با درافتادن هم شیعیان و هم سنی‌ها به مذهب‌گرایی، مسبب پیدایش وضعیت امروزین گشته‌اند. کوردها نیز به‌جای دفاع از مفهوم ملت دموکراتیک و بر این اساس, به‌جای درپیش‌گرفتن ابتکار عمل دموکراتیک در عراق, همیشه با گفتن اینکه ما دولت خواهیم شد، عراق را بدون سیاست رها ساخته‌اند. اگر در عراق جنبش سیاسی استواری که قادر به جانب‌داری از خط‌مشی ملت دموکراتیک به‌وجود می‌آمد, وضعیت موجود تجربه نمی‌گشت.

رهبر خلق کورد, عبدالله اوجالان, برای عراق نیز پروژه‌ی ملت دموکراتیک را پیشنهاد کرده بودند. پروژه‌ای همانند حزب دموکراتیک خلق‌ها (HDP) در ترکیه را برای عراق، سوریه و نیز ایران پیشنهاد کرده بودند. این واقعیت بار دیگر نشان می‌دهد که رهبر آپو تا چه حد دوراندیش بوده و تا چه اندازه بر واقعیت خاورمیانه واقف می‌باشند.

Parve bike |

KOVAR PIRTÛK DOSYAYÊN BI DENG LÊGERÎN TÊKILÎ

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/fa/includes/reklamlar.php on line 37

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/fa/includes/reklamlar.php on line 38

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/fa/includes/reklamlar.php on line 39

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/fa/includes/reklamlar.php on line 40

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/fa/includes/reklamlar.php on line 41

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/fa/includes/reklamlar.php on line 42